Een duurzame kerstmarkt organiseren: zo pak je de bekers slim aan

Wat zeggen de regels?

Bij drankjes die ter plaatse worden gedronken, is herbruikbaar in Nederland de norm. Tot eind 2025 mochten evenementen onder voorwaarden nog wegwerpbekers gebruiken, zolang ze een groot deel daarvan inzamelden voor recycling. Sinds 1 januari 2026 geldt die uitzondering alleen nog voor gesloten evenementen. Op de website van de Rijksoverheid lees je wat er veranderd is aan de regels voor wegwerpbekers. Een kerstmarkt die vrij toegankelijk is voor publiek, valt doorgaans niet onder gesloten evenementen. Twijfel je over jouw situatie? Vraag het dan na bij je gemeente, bij voorkeur voor je de vergunning aanvraagt en de bekers bestelt.

Glas of kunststof?

Glas oogt sfeervol, maar op een drukke kerstmarkt brengt het risico's mee. Een gevallen glas op een natte of bevroren ondergrond zorgt voor scherven tussen de bezoekers, en een kraam vol glaswerk is zwaar om op te bouwen. Herbruikbare kunststof bekers zijn licht, breken niet en gaan honderden spoelbeurten mee.

Er zijn grofweg vier soorten:

• Polypropyleen (PP): betaalbaar, stevig en vaatwasserbestendig. Een goede keuze voor grote oplages.
• Tritan: helder als glas en heel sterk. Geschikt als je een wat luxere uitstraling wilt.
• Gerecycled kunststof of biocomposiet: interessant als duurzaamheid een vast onderdeel is van het verhaal van je evenement.
• Silicone: opvouwbaar, handig als bezoekers hun beker willen meenemen in een jaszak.

Let bij warme dranken goed op de hittebestendigheid. Niet elke kunststof beker is geschikt voor glühwein of chocomelk die net van het vuur komt. Vraag dit na bij je leverancier. Een inhoud van 200 tot 300 ml is voor warme dranken meestal voldoende.

Statiegeld: zo komen je bekers terug

Met statiegeld houd je de bekers in omloop. De bezoeker betaalt bij het eerste drankje een klein bedrag extra, bijvoorbeeld één of twee euro, en krijgt dat terug bij het inleveren. Neemt iemand de beker mee naar huis, dan dekt het statiegeld een deel van de kosten.

Een paar praktische tips:

• Kies één systeem voor de hele markt. Bezoekers moeten hun beker bij elke kraam kunnen inleveren, niet alleen bij de kraam waar ze die kregen.
• Hang duidelijke borden op bij de ingang en bij de kramen, zodat niemand verrast is door het statiegeld.
• Regel de afwas vooraf. Je kunt zelf een spoelpunt inrichten of een afwasservice inhuren die vuile bekers ophaalt en schoon terugbrengt.
• Bestel ruim. Tijdens het spoelen zijn er bekers uit omloop, dus je hebt meer nodig dan het aantal bezoekers dat tegelijk iets drinkt.

Van beker naar souvenir

Bezoekers die hun beker meenemen, hoef je niet als verlies te zien. Een mooi bedrukte beker met de naam van je kerstmarkt staat daarna thuis in de kast en herinnert mensen er nog maanden aan. Zet er ook het jaartal op, dan wordt de beker elk jaar een verzamelobject. Op sommige kerstmarkten komen vaste bezoekers speciaal terug voor de nieuwe editie.

Daarnaast is de beker een plek voor sponsors. Een lokale brouwerij, een supermarkt of de ondernemersvereniging die meebetaalt, krijgt zo een zichtbare plek in honderden handen. Dat maakt de investering voor jou lager.

Wil je plastic bekers bedrukken met het logo van je kerstmarkt, dan kun je kiezen uit verschillende druktechnieken. Zeefdruk in één tot vier kleuren levert een scherp en duurzaam resultaat op. Met digitale druk zet je ook foto's of ontwerpen met kleurverloop op de beker.

Tips voor het ontwerp

• Houd het simpel. Een logo, de naam van het evenement en het jaartal zijn genoeg. Te veel tekst valt weg op een kleine beker.
• Denk aan contrast. Glühwein en chocomelk zijn donker, dus een lichte opdruk valt beter op bij een doorzichtige beker. Een gekleurde beker met een witte opdruk werkt ook goed.
• Kies een kleur die bij de sfeer past. Rood, donkergroen of wit sluiten aan bij de kerstsfeer en maken de beker herkenbaar.
• Test de opdruk. Vraag een digitale proef of een sample aan, zodat je zeker weet dat het ontwerp er goed uitziet en de vaatwasser doorstaat.

Plan op tijd

Bedrukte bekers hebben een levertijd, en in november en december is het druk bij drukkerijen en leveranciers. Leg het ontwerp daarom in oktober vast en plan de levering ruim voor de opening van je markt. Zo heb je tijd om de aantallen te controleren, het statiegeldsysteem te testen en je vrijwilligers uit te leggen hoe het werkt.

Een kerstmarkt met herbruikbare bekers is goed voor minder afval, houdt de kosten beheersbaar en geeft bezoekers een tastbare herinnering. Begin je op tijd, dan wordt de beker een vast en herkenbaar onderdeel van je evenement.